Veelgestelde vragen

Schuldenonderzoek. Hoe kan je informatie opvragen over de financiële situatie van een overledene? Tegenwoordig gaat veel digitaal. Hoe kom je dan achter schulden van een overledene? Je kan zoeken naar een aangifte inkomstenbelasting. Deze geeft een goed beeld van het vermogen. Aan de bankafschriften kan je zien of er afschrijvingen zijn voor schulden. Je kan als nabestaande inlichtingen inwinnen bij het BKR. BKR is een instantie die kredietregistraties bijhoudt. Hierdoor zie je in ieder geval alle actuele geregistreerde schulden. Heeft de overledene een woning, dan kan je ook bij het Kadaster opvragen of er een hypotheek op rust. De hoogte van de restschuld kan je hiermee niet achterhalen. Hiervoor moet je weer bij de bank zijn. Weet je niet hoe het zit ga dan beneficiaire aanvaarden.

Als een nalatenschap onbeheerd is, kan je als schuldeiser een verzoek indienen bij de rechtbank om een vereffenaar te laten benoemen (4:204 BW). Voor wie zijn de gemaakte kosten? De kosten die gemaakt zijn om benoemd te worden tot vereffenaar zijn – in beginsel – geen vereffeningskosten. Deze kosten kunnen niet verhaald worden op de nalatenschap. Echter is er een rechtbankprocedure bekend waarbij er geen erfgenamen zijn en degene die het verzoek heeft ingediend zich over de nalatenschap heeft ontfermd. In gemelde procedure is de nalatenschap veroordeeld om de kosten van de procedure te voldoen. Wat mee heeft gespeeld, is dat de nalatenschap toereikend genoemd was om die kosten te voldoen (ECLI:NL:RBROT:2021:3534).

Met de actio pauliana kan je rechtshandelingen vernietigen die tot doel hebben gehad schuldeisers van een overledene te benadelen. Mag je als vereffenaar van een nalatenschap een beroep doen op deze regeling? Ja, volgens de kantonrechter behoort het al dan niet inroepen van de actio pauliana tot de gebruikelijke taken of werkzaamheden van vereffenaar in het kader van de vereffening van de nalatenschap. (RBROT:2018:7592)

Uitgangspunt bij een vereffening is dat de erfgenamen de vereffening van een beneficiair aanvaarde nalatenschap dienen af te ronden voordat zij overgaan tot verdelen van de nalatenschap. Wanneer is de lichte vereffening van een nalatenschap nu eigenlijk afgerond? Om de lichte vereffening af te ronden is het noodzakelijk om een boedelbeschrijving op te maken. Tevens moeten de bekende schuldeisers per brief worden opgeroepen en de vorderingen worden voldaan. Nadat de schuldeisers zijn voldaan is de vereffening afgerond/voltooid. Het overgebleven saldo mag verdeeld worden onder de erfgenamen.

Als vereffenaar moet je bij het verkopen van spullen die behoren tot de nalatenschap zoveel mogelijk overleggen met de erfgenamen (4:215 BW lid 2). Maar wat als de erfgenamen nog onbekend of onvindbaar zijn? Volgens een kantonrechter in Rotterdam betekent “zoveel mogelijk” dat als je niet kan overleggen met de erfgenamen (onbekend of onvindbaar) dat je als vereffenaar naar eigen inzicht en goeddunken kan kiezen welke goederen de vereffenaar te gelde maakt en ook de wijze waarop. De kantonrechter zag voor zichzelf geen rol van betekenis en toestemming was niet vereist. Nadere instructies op grond van 4:210 BW heeft de kantonrechter dus niet gegeven. Het verzoek is afgewezen.

De wettelijke vereffening heeft als doel dat de schuldeisers van de nalatenschap op geordende wijze worden voldaan. De schuldeisers gaan dus voor de erfgenamen. Bij het correct volgen van de procedure bieden alleen de goederen van de nalatenschap verhaal voor de schuldeisers. Als beneficiair aanvaard hebbende erfgenaam ben je niet met jouw eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap; slechts jouw aandeel in de nalatenschap kan aan deze schulden opgaan. Blijft er vervolgens nog wat over, dan mogen de erfgenamen dat onderling verdelen.

ja, Een door de rechter benoemde vereffenaar heeft recht op het loon dat voor het opmaken van de uitdelingslijst door de kantonrechter wordt vastgesteld. De Recofa-richtlijnen voor faillissementen en surseances van betaling kennen de mogelijkheid voor het toekennen van een voorschot. Een kantonrechter in Den Bosch heeft geoordeeld dat ook voor een vereffenaar de mogelijkheid bestaat om een voorschot te ontvangen (mits onderbouwd). De kantonrechter oordeelt ook dat een redelijke wetstoepassing met zich meebrengt dat de vereffeningskosten voor de overige schulden van de nalatenschap (4:7 lid 1 BW) dienen te worden voldaan, een en ander behoudens de kosten van lijkbezorging en andere wettelijke voorrangregels (Rb. Oost-Brabant 8 december 2016, nr 5538231). Wettelijke gezien heeft het salaris van de vereffenaar geen voorrang boven andere schulden van de nalatenschap.

Wie hebben er recht op een afschrift van een door de notaris afgegeven verklaring van erfrecht? ‘ Het kan voor schuldeisers bijzonder lastig zijn na het overlijden van de overledene te weten te komen wie diens erfgenamen zijn. Derden hebben recht om te weten wie de persoon van de overledene in het rechtsverkeer voortzet. In de Wet op het notarisambt (Wna) art. 49 B. is daarvoor het volgende opgenomen: “De notaris geeft van tot zijn protocol behorende verklaringen van erfrecht desverlangd afschriften uit aan degenen die daarbij belang hebben in verband met een rechtsverhouding waarin zij tot de erflater stonden.” Deze derden moeten aan tonen dat zij dus voldoende belang hebben in verband met een rechtsverhouding waarin zij tot de overledene stonden. De notaris zal, wanneer hij betrokken is bij de afwikkeling van de nalatenschap, in elk geval door raadpleging van het boedelregister kunnen worden achterhaald. Ook is het mogelijk om gegevens te achterhalen bij de notaris die de uiterste wil heeft opgesteld, hetgeen aan de hand van het testamentenregister kan worden nagegaan.

Nee, dat is niet mogelijk. Eerst vereffenen, dan verdelen. Er is in beginsel geen (partiële) verdeling mogelijk tijdens de vereffening dit om te waarborgen dat de vorderingen van de schuldeisers van de nalatenschap zoveel mogelijk daadwerkelijk uit de nalatenschap worden voldaan. De Hoge Raad biedt wel de ruimte om de rechter te laten onderzoeken of er mogelijkheden zijn om desondanks op de grondslag van de vordering en het verweer te beslissen op een wijze die ook voldoende rekening houdt met de belangen van schuldeisers van de nalatenschap (ECLI:NL:HR:2017:939) Lees meer op.